BOYABAT İLÇEMİZ

         Boyabat, Sinop vilayetine bağlı, Batı Karadeniz bölgesinde olan bir ilçedir.Doğusunda Durağan, güneyinde Vezirköprü ve Kargı, batısında Taşköprü, kuzeyinde Ayancık, Erfelek, Sinop ve Gerze yer almıştır.

RAKIM             : 330 m.

YÜZÖLÇÜMÜ : 1568 km2

NÜFUSU          : İLÇE MERKEZİ     25.290 

                           KÖYLER                29.140

                           TOPLAM                54.430

Boyabat'ın toplam 106 köyü mevcuttur.

İlçe merkezinde 8 adet mahallesi vardır. Bunlar sırasıyla Kemaldede, Gökdere, Zincirlikuyu, Kumluk, Çamlıca, Esentepe,Yıldız ve Camikebir mahalleleridir.

İlçede 7 adet ilk öğretim okulu, 1 adet yatılı ilk öğretim bölge okulu , 5 adet Lise, 1 adet çıraklık eğitim okulu,ve Samsun 19 mayıs üniversitesine bağlı 2 yıllık yüksek okul bulunmaktadır.

1 adet kapalı spor salonu Boyabat'a hizmet vermektedir. Boyabat'ın köylerine bağlı 60 adet ilköğretim okulu mevcuttur.Ayrıca ilçe merkezinde 26 adet Cami bulunmaktadır.

Son 10 yıl içinde Boyabat'ın çehresi muazzam şekilde değişmiş şehirleşme çevredeki Daylı, Çorak, Karacaören köyleriyle adeta birleşmiş bulunmaktadır.

Sanayi bakımından ilçemizde mevcut 30 adet tuğla ve kiremit fabrikası,2 adet cam mozaik fabrikası, 2 adet çivi fabrikası, 5 adet çeltik fabrikası, 1 adet parke fabrikası bulunmaktadır.

Boyabat eskiden bir kale kasabası idi Evler kale içersinde bulunurdu Çevrede daha çok çay yataklarında, Erenlikde başka evler vardı.  Araştırmalarımızdan 200 yıl önce Kaleden Gökdere mahallesine oradan da şehrin altından geçilerek  Erenlik mıntıkasından çıkılırdı.

Belgelerde 1830 da kalede 30 evin barındığı yazılır. Boyabat kasabası 1925 yılı sonbaharında yanmış kasabada hiç bir ticarethane kalmamıştır. Boyabat'ta yaşamış eski insanlarımız ve yangına şahit olanlar Boyabat yangınının ilk yaşanmış büyük facia diye nitelerler.

1943 yılında Boyabat ikinci bir felaket olarak deprem yaşamışa ancak ölüm olayı yaşanmamıştır Maddi zararın dışında herhangi bir şey olmamıştır.

1948 yılında yılın en büyük sel felaketi yaşanmış ve Boyabatlılara çok büyük korku yaşatmış selden 2 gün sonra sel yatağında 3 ceset bulunmuştur. Boyabatlılar bu korkunç sele kabak seli adını vermişlerdir.

Boyabat’ın içinden Gazidere çayı geçer ve 4 km. sonra Gökırmağa dökülür.

Boyabat toprak alanı içinde bulunan en yüksek tepeler: Bürnük 1363 metre, Süngülcetepe 1463 metre Alınca yaylası Manastıratepesi 1429 m. Elekdağı Dikmentepe 1538 m. Eynekdağı 1412 m. Bekiröldüğü 1583 m. Göktepe 1557 metredir.Boyabat'ın denizden yüksekliği 310 m. dir.Umumi arazinin %30'u ekili arazi %35'i 5'iorman ve fundalık, %4'ü çayır ve mera%2,5' u yerleşme merkezleri, %1,5 su yatakları, %27'si kullanılamaz arazidir.

Boyabat'ın Ekinören köyünde petrol, Kovaçayır köyünde krom, Akbelen, Cemalettin ve Bağlıca köylerinin sınırları içinde linyit yeni Mehmetli köyünde kaolin, Kovaçayır köyünde maden suyu, Sarıağaççayırı   köyünde manganes vardır.Ayrıca Boyabat’ın Değirmentaşı ve çakmak taşı çok meşhurdur.

Boyabatta, Gökçeağaçsakızı Köyünde Boyabat topraklarına giren Gökırmak en büyük akar suyudur. Gökırmak Durağan sınırına kadar 24 köyün arazisini sular. Ayrıca Kızılırmak da Boyabat’ın doğu sınırını çizer.Hacıçayı yaylacık Fakılı köyleri bu vadidedir. Boyabat’ın içinden geçen Gazidere (Karadere) çayı Dereçatı köyü Taşhanlı Gazidere Tabaklı, Gazidere ve Boyabat ovasını sulayarak Alibeyli köyü önünde Gökırmak’a katılır. Sesleriyle meşhur Çarşak çayı Kayaboğazı ve Çarşak köylerini sular. Saraydüzüne bağlı Cumaköy ovasında Kocaçay ismini alır. Cumaköy Cumakayalı, Cumatabaklı, Yenice ve Şıhköyü arazisini suladıktan sonra Arım köyünde Arım çayına karışır. Arım çayına Korucuk köyünden geçtikten sonra Durağan sınırında Gökırmağa katılır.

Elekdağ ormanları Göktepe, Bürnük ve Karageriş Ormanları Boyabatın önemli ormanlarıdandır. Bu ormanlarda çam, meşe, kayın, köknar, ardıç, kavak ve gürgen bulunur. Bu ormanlar ve doğal ortam vahşi hayat içinde oldukça elverişlidir. Geyik, karaca, tilki, kurt, keklik, yaban domuzu, tavşan, ve dağ koyunu ile Boyabat sınırları içinde karşılaşmak neredeyse olağan bir şeydir.

Boyabat arazisinde pirinç hububat pancar sebzeler ve meyveler çok bol yetişir. Keçi, koyun ve sığır oldukça fazladır. Bol miktarda tavuk da bulunur.

Şehir Merkezinde kereste biçme atölyeleri çeltik fabrikaları un değirmenleri ve denkler kösele ve deri imalathanesi kiremit ve tuğla fabrikaları vardır.

Boyabat kelimesi Boyova kelimesinden gelir. Sonraları bu kelime boy abad şeklinde yazılmaya başlanmıştır. Abad bayındır ve ekili arazi manasınadır.Boy ise uzun manasında kullanılmıştır.Böyle olunca boyabad kelimesinin kısa karşılığı uzun ovadır.

Tarih devletlerinde Boyabat önce Gasgasların idaresinde kalmıştır. Sonraları sırasıyla, Hititler Paflagonyalılar idaresinde kalmıştır. Bugünkü kale ilk önce Paflagonyalılar (MÖ 110-700) devrinde inşa edilmiştir. Kalenin bugünkü yapısı eski yapı üzerindedir  ve türk islam osmanlı devri mimari özelliğini taşır.

 Boyabat'a sonraları iskitler ,Lityalılar,iranlılar,Pontüsler,Romalılar,Bizanslılar hakim olmuş,1071 Malazgirt savaşından sonra ise Müslüman Türklerin idaresine geçmiştir. Boyabat Müslüman Türklerin eline 1100 senesinden sonra geçti. Selçuklu komutanlarından Danişment ahmet gazinin oğlu  Gümüştekin zamanında Bizanslarından alındı. (Tarih  yaklaşık olarak  1105 veya 1126 'dır ) 1175 senesinde selçuklular Danişmendlerin idaresine son verdiler.

Bundan sonra Boyabat sırasıyla Çobanlar,Pervaneler,Candaroğulları idaresine son vermesiyle Boyabat 1402 senesine kadar 10 sene Osmanlı idaresinde kalmış,bu arada Cumaköy ve yazıköy'de iki cami inşa edilmiştir. Boyabat'ın içinde bulunan Büyük camininde bu cümleden olduğu söylenmekdedir.

1402 Ankara savaşından sonra ise tekrar idarenin candaroğulları'na geçtiğini görüyoruz. Bu idare Fatih zamanına kadar devam etmiştir. 1461 senesinde Fatih Sultan Mehmet tarafından Candaroğulları idaresi tamamen son bulunca Boyabat kesin olarak Osmanlıların eline geçti.

Fatih Sultan Mehmet Trabzon seferine giderken Boyabat'dan geçmiş, Dördüncü murat'da Bağdat seferinde Boyabat yolunu takip etmiştir. Boyabat 462 sene Osmanlıların idaresinde kalmıştır. Katip çelebi'nin ifadesine göre Dördüncü murat bağdat seferinde Boyabat'ın kurusaray köyünde ve konakladığı mahalle kışla denmiştir. Padişah köylülerden çok memnun kalmış bütün köyü vergiden muaf tutmuştur .

Boyabat şeyh mahellesindeki Akmescit,kasabasının ortasında Aşağı cami veya diğer ismi büyük cami, cumaköyü camii. Yazıköyü camii ve kaya camii  tarihi camilerdir. Kemaldede camii.yenimahalle camii,bülbülderesi camii Kargı tepesi camii,ve erenlik camileri de tarihi camilerdir Kasabanın kuzeyinde alibeyli köyü yolu üzerinde bulunan aşıklı tekke dayılı köyündeki daylı tekkesi Dodurgalı türbesi,Bahşaşlı köyü tekkesi Boyabat'ın belli başlı tekke ve türbeleridir

BOYABAT PANAYIRI

Bir asırdan fazla mazisi olan Tarihi Boyabat panayırı, Her yıl ekim ayının üçüncü çarşamba günü başlayıp          1 hafta devam etmekdedir. Panayır Boyabat ve çevresi için apayrı bir anlam taşımaktadır. Uzun yıllar önce ulaşım zorlukları yaşandığı günlerde,Boyabat'ın dağ köylerinden vatandaşlar 1 hafta veya 10 gün öncesinden Boyabat'a gelmeye başlar Panayır'ın bitimine kadar ilçede kalırlardı.

Genelde herkesin tanıdığı eşi,dostu hısım akrabaların evlerinde ikame ederlerdi. Vatandaşlar en az 6-7 aylık ihtiyaçlarını görüp Köylerine dönerlerdi. Panayırda öncelikle emtia canlı hayvan alım satımları birinci sırayı teşkil ederdi. At yarışları yapılır,hayvan pazarında gösterişli hayvanlar süslenerek alınlarına nazar boncuğu takılarak davul zurna eşliğinde meydanda maşallah yürüyüşleri yaptırılırdı.

Boyabat panayırı özel bir alanda şahsa ait geniş bir tarla içersinde yapılmaktadır.Panayır yerinin görünümü tabiri caiz ise harikulade bir görünüm arz etmektedir. Çoluk çocuk, genç, ihtiyar herkeste bir telaş satıcılar, lunaparkçılar, hayvan sirk çadırları, eğlence amaçlı çadırları görmek mümkündür.

Şehir merkezinde de ayrı bir canlılık göze çarpmaktadır. Sabahın erken saatlerinde,çarşının ayrı bir bölümünde kalabalık kebap satıcılarını görebilirsiniz.

Kebaplar sırık kebabı olup civar köylerde pişirilip satışa sunulur.

Boyabatlılar kebapçıların önünde kuyruk oluşturup kebap alma sıralarını beklerler. Gelen misafirlere panayır ikramı olarak kebap üzüm kestane kavrulmuşunu ikram ederler. Cumartesi ve pazar günleri genç nişanlılar,    yeni evliler muhakkak panayırda boy gösterir.Çocukların neşeli hali adeta yüzünden okunur.

Panayır aynı zamanda belediye teşkilatı içinde ayrı bir gelir kaynağıdır.

Panayır mahallinin yer düzeni belediyeye ait olup güvenliği ilçe emniyet müdürlüğüne aittir.

Panayırın son günü en anlamlı günüdür.Tarihi ata sporumuz yağlı pehlivan güreşlerimizin tertip edildiği gündür.

Belediye başkanlığı günler önce Türkiye’nin bütün il ve ilçelerine afişlerle Belediye başkanlıklarına Panayır ve güreşlerin tertip edildiği tarihleri bildirerek,güreş kulüplerinde özel davetiye çıkarmıştır.Güreşler genellikle Boyabat kalesinin arka kısmında bulunan Kale bağı mevkii er meydanı olarak kullanılmaktadır.

Güreş sabahın erken saatlerinde 4 davul 4 zurnacın eşliğinde güreşe iştirak edecek pehlivanlar kispetlerini giyerek kalabalık grup ve vatandaşların eşliğinde şehir turu atıp yürüyerek er meydanına hareket ederler.

Güreşin yeri ve saati belediye hoparlörlerinden devamlı anons edilerek ünlü pehlivanların ilçeye geldikleri bildirilir.

Güreş başlama saati geldiğinde istiklal marşı ve saygı duruşu yapılıp Daha sonra ilk konuşmayı belediye başkanı, ilçe kaymakamı ve en son konuşmayı il valisi yapar.

BOYABAT’IN TARİHİ

İlçenin M.Ö. 600 yıllarında kurulduğu sanılmaktadır. Şehrin eski adı Germanikopolis'tir. İlçeyi ilk kuranların Gaşkalar olduğu tahmin edilmektedir. Boyabat, boy ve abat kelimelerinden meydana gelmiştir. Boy, uzunluk ya da kabile, soy, aşiret; abat, mağrur, imar edilmiş anlamına gelmektedir. Bir başka söylentiye göre de "uzun ova" anlamı verilir. Boyabat sırasıyla Gaşka, Hitit, Paflagonya, Lidya, Pers, Makedonya, Roma, Bizans egemenliklerine girmiştir. Boyabat yöresi Danişment hükümdarı Gümüş Tegin tarafından Türk İdaresine katılmış, Selçuklu, Candaroğulları dönemlerinden sonra nihayet 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı hakimiyetine girmiştir. İlçe, Osmanlı zamanında Kastamonu Sancağına bağlı bir kadılıktır. Tanzimat devrinde Boyabat nahiyeye çevrilmiş, 1868 yılında da kaza yapılmıştır. İlçede Osmanlı Devleti'nden kalma birçok eser vardır. Akmescit Camii, şu anda harebe halinde olan Çay Mahallesindeki Medrese, Daylı Türbesi, AşıklıTekke Türbesi, Büyük Cami, Bekir Paşa Su Kanalı vs. İlçe Cumhuriyet döneminde Sinop iline bağlı bir ilçe olurken gelişmesini de hızla sürdürmektedir.

TARİHİ ESERLERİ

BOYABAT KALESİ

M.Ö. 600'lü yıllarda yapılmıştır. Sonraki dönemlerde onarımlarla bugüne kadar gelmiş, görkemli bir yapıdır. İl merkezini batısında, bir tarafı Gazidere Çayı, diğer tarafı şehir ile birleşmektedir. Sur kapısından girildiğinde iç kaleye ulaşılır. İç kalenin batısında sarp kayalık, girilmesi imkansız bir doğal kesitlik bulunmaktadır. İç kaleden su almak için Gazideresi Çayı'na bir yol bulunmaktadır. Halk bu kaya tünele "Cirabozan" demektedir. Tünelde toplam 252 basamak bulunmaktadır.

SALAR KÖYÜ KAYA MEZARI

M.Ö. 7. yy. ortalarında Paflagonyalılar tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Mezardaki hayvan figürleri oldukça değerlidir.

AMBARKAYA MEZARI

Göknük Ören Köyü'nün batısında 2 km uzaklıkta Kayaaltı Deresi kenarındadır.

DODURGA KÖYÜNDEKİ RESİMLİ KAYA

Ne zaman yapıldığı bilinmemektedir. Başı açık bir insan figürü vardır.

ARIMKAYA TÜNELİ ve KAYA MEZARI

Arım Çayı kenarında, Yukarı Arım Mahallesi üstünde yüksek bir kayadır.

Ayrıca Boyabat'ta eski su yolları ve su kemerleri bulunmaktadır. Büyük Cami, Yazı Köyü Cami, Cuma Köyü Cami eski tarihi camiler arasında yer alır. Aşıklı, Bahşaşlı adlarıyla tanınan tekkeler mevcuttur.

COĞRAFİ DURUMU

İlçenin yüzölçümü 1568 km2'dir. Doğuda Durağan, batıda Hanönü-Taşköprü, kuzeyde Ayancık-Sinop Gerze ve Erfelek, güneyde Saraydüzü - Kargı İlçeleriyle çevrilidir. Arazi 2., 3., 4. jeolojik zamanda oluşmuştur. Arazi, yüksek dağ dizilerinden oluşmuştur. Çöküntüler ve sel yarıkları da dikkati çekmektedir. İlçeden Kızılırmak'ın kolu olan Gökırmak geçmektedir.

İKLİM

İlçe Karadeniz Bölgesinde olmakla birlikte deniz iklimi özellikleri taşımamaktadır. Orta Anadolu İklimi daha etkilidir. Yazları çok sıcak, kışları çok soğuktur. Yılda ortalama yağış alan gün sayısı 80 olup, 300-400 mm. yağış düşmektedir. Yılın en sıcak ayları Temmuz, Ağustos, Eylül, en soğuk ayları Ocak ve Şubat'tır. İlçede hakim rüzgar poyraz ve yıldızdır.

ULAŞIM

İlçe Kastamonu, Samsun - Sinop, Ankara karayolu üzerindedir. Bu özelliği nedeniyle ekonomik yönden dış piyasaya açılmış ve gelişme göstermiştir. İhalesi yapılan Sinop-Boyabat-Kargı Karayolu ve tünel çalışması hızla devam etmektedir.

EKONOMİK DURUMU

İLÇENİN GELİRLERİ

1. Tarımsal ürünlerin pazarlanmasından elde edilen gelirler

2. İç ve dış turizm gelirleri

3. Sanayi ürünlerinin pazarlanmasından elde edilen gelirler

4. Çeşitli hizmet üretiminden elde edilen gelirler

SANAYİ

Devlet sektörüne ait sanayi kuruluşu yoktur. Bununla birlikte son yıllarda özel sektör tarafından yapılan sanayi kuruluşlarının sayısı artma göstermiş ve ilçede sanayileşme yönünde ilerleme kaydedilmiş, toprak sanayisi ön plana çıkmıştır.

TARIM

İlçenin toplam arazi yüzölçümü 1.450.000 dekardır. Kullanılabilen arazi miktarı 304.500 dekardır. 213.500 dekar arazide tarımsal üretim gerçekleştirilmektedir. Bunun 15.990 dekar alanında sebzecilik, 94.500 dekar alanında hububat üretimi, 21.768 dekar alanında çeltik üretimi, 4.500 dekar alanında şeker pancarı üretimi yapılmakta olup, 89.000 dekar alanı sulanabilir arazidir.

HAYVANCILIK

Gerek et besiciliği ve gerekse süt sığırcılığı İlçe ekonomisinde önemli bir paya sahiptir. İlçedeki hayvan mevcudu; büyükbaş hayvanlar (Sığır-Manda) 22.834 adet, küçükbaş hayvanlar 48.795 adet, kümes hayvanları 80.000 adettir. Yıllık ortalama yumurta üretimi İlçe genelinde 7.0000.000 - 7.500.000 adet olarak gerçekleşmektedir. Yıllık süt üretimi ortalama 6800-7400 ton'dur. İlçede suni dölleme sonucu yerli kara sığırın montofon melezine dönüştürülmesi süreci devam etmektedir. İlçede yetiştirilen hayvanlar hem İlçenin et ihtiyacını karşılamakta hem de çevre il ve ilçelere pazarlanarak İlçe ekonomisine katkıda bulunmaktadır.

ARICILIK

İlçenin dağlık olması nedeniyle son yıllarda köylerde arıcılık yapılmaya başlanmıştır.

SERACILIK

İlçede 1994 yılından itibaren Kaymakamlık Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı ve İl Özel İdare Müdürlüğü'nce sağlanan finansman ile 31 köyde 121 sera kurulmuştur.

ORMANCILIK

İlçe alanının %35 ini orman kaplamaktadır. Toplam ormanlık alan 95.606 hektardır. Bunun 17.400 hektarı koruluk, 7.752 hektarı bozuk koruluk, 18.999 hektarı çok bozuk koruluk, 2.132 hektarı iyi baltalık, 2.214 hektarı bozuk baltalık, 15.232 hektarı çok bozuk baltalıktır. Orman ürünleri ve işçiliğinden önemli gelir sağlanmaktadır.

SANAYİ

İlçede 3 adet un fabrikası, 2 adet ağaç parke fabrikası, 8 adet çeltik fabrikası, 2 adet kireç fabrikası, 2 adet çivi fabrikası, 30 adet tuğla ve kiremit fabrikası bulunmaktadır.

TİCARET

İlçede sanayi kuruluşlarınca (Toprak Sanayii) üretilen mallar ticaret alanında önemli yer tutar. Haftada iki defa kurulan Pazar, İlçe çevresinde üretilen ürünlerin değerlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır. İlçede Devlet ve Özel sektöre ait 5 adet banka şubesi vardır. Bunlar T.C. Ziraat, Halk Bankası, Türkiye İş Bankası, Şekerbank ve Akbanktır. Sanayi ve Ticaret Odası mevcuttur. 20 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, 22 adet Tarımsal Sulama Kooperatifi, 63 adet Yapı Kooperatifi, 2 adet Tüketim Kooperatifi, 4 adet Motorlu Taşıt Kooperatifi, 1 adet Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifi, 1 adet Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifi mevcuttur.

SOSYAL DURUM

İlçe merkezinde imar mevzuatına uygun sağlıklı ve hızlı bir kentleşme vardır. Mücavir alan sınırları Taşköprü ve Durağan İlçeleri yönüne doğru genişletilmiş, bu alanların hali hazır haritaları çıkartılmış, imar planlarının yapımına başlanmıştır. Bunun yanında her yıl ekim ayında Boyabat Belediyesi tarafından düzenlenen Boyabat Panayırı ve Şenlikleri, sosyal dayanışmayı kuvvetlendirmekte, halkın birbirine olan sevgi ve beraberlik bağlarını arttırmakta, ekonomik hayatın hareketlenmesine yol açmaktadır. İlçede 150 yataklı Boyabat 75.Yıl Devlet Hastanesi faaliyet göstermektedir. Köylerdeki yapılaşma konum ve sağlık yönünden elverişsiz ve kullanışsızdır. Evler ahşap olduğundan ısı tutması yönünden zayıf ve yangına karşı hassastır. Son yıllarda köylerde de sağlıklı konut yapımına başlanmıştır. İlçede 1 adet Verem Savaş Dispanseri, 2 Merkez Sağlık Ocağı Tabipliği, 4 adet Köy Sağlık Ocağı, 9 sağlık evi bulunmaktadır. Boyabat'ta ekilebilir arazi azlığı ve alt yapı hizmetlerinin yetersizliği gibi nedenlerle 1955 yılından bu tarafa 15 köyde nüfus %50 oranında azalmıştır.

HABERLEŞME

İlçede 8299 kapasiteli santral ile 7700 merkez, 5080 köy abonesi bulunmaktadır.

İLÇENİN KÜLTÜR YAPISI

a)- İlköğretim Okulları: İlçe Merkezinde okul öncesi eğitimde 9 okulda 6 öğretmen 143 öğrenci, 73 köy ilköğretim okulunda 263 öğretmen 7305 öğrenci okumaktadır.

b)- Orta Dereceli Okullar: İlçede 5 Lise bulunmaktadır. Bunlar İmam-Hatip Lisesi, Kız Meslek Lisesi, Anadolu Lisesi , Çok Programlı Lise ve Mehmet Akif Ersoy Liseleridir. Bu liselerde toplam 8633 öğrenci 382 öğretmenle eğitim görmektedir. Halk Eğitim Merkezi Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünde 12 Kursta 253 Kursiyer, Çıraklık Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 403 çırak ve kalfa ile 14 öğretmen , Özel Dershanede 2955 öğrenci ile 10 Öğretmen, 1 Adet Sağlık Meslek Lisesi 176 öğrenci ile 9 öğretmen bulunmaktadır. Ayrıca İlçede 1 adet Meslek Yüksek Okulu 155 öğrenci ile 4 öğretim görevlisi bulunmaktadır. İlçenin Okur-Yazar oranı % 85'in üzerindedir. 2 adet matbaa tarafından 15 günde bir gazete çıkarılmaktadır. İlçede kitapevi ve basımevi yoktur.

c)-İlçe Halk Kütüphanesi: Halk Kütüphanesinde yazma ve basma eserler toplamı 10.358'dir. 2000 yılı Nisan sonu itibariyle 290.749 okuyucu, 865 üye ve 5215 adet kitap sayısına ulaşılmıştır.